ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ ASEAN အထူးသံတမန္ ခန္႔အပ္ေရး ေနာက္ကြယ္က အားၿပိဳင္မႈ

5 August 2021

ယခု က်င္းပေနသည့္ ASEAN နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးမ်ား အစည္းအေဝးတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ ASEAN အထူးသံတမန္၏ အမည္ကို ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။ ကု

လသမဂၢ၊ အေမရိကန္၊ တ႐ုတ္၊ ဂ်ပန္ စသည္တို႔က ႀကိဳဆိုေၾကာင္း အသီးသီး ထုတ္ျပန္ၾကသည္။ မူလက တနလၤာေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ရန္ စီစဥ္ထားသည့္ ထိုေၾကညာ

ခ်က္မွာ ျမန္မာက ASEAN ၏ ဘုံေရြးခ်ယ္မႈကို တိုက္ခိုက္လိုက္ေသာေၾကာင့္ ေႏွာင့္ေႏွးသြားသည္။ ဧရာဝတီသတင္းဌာနသည္ ေနာက္ကြယ္တြင္ မည္သည္တို႔ ျဖစ္

ပ်က္ေနသည္ကို သိရွိရန္ ASEAN တခုလုံးမွ ရင္းျမစ္မ်ားကို ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းခဲ့သည္။

ASEAN အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ဒါတို လင္ ေဂ်ာ့ ဟြိဳင္ႏွင့္ ဘ႐ူနိုင္း နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး (၂) အာရီဝန္ ယူဆြတ္တို႔သည္ ASEAN အထူးကိုယ္စားလွယ္ႏွင့္ အႀကံေပးအ

ဖြဲ႕ခန္႔အပ္ေရးကို ေဆြးေႏြးရန္ ဇြန္လ ၅ ရက္ေန႔ႏွင့္ ၆ ရက္ေန႔မ်ားတြင္ ေနျပည္ေတာ္သို႔ သြားေရာက္ၾကသည္။ ဘ႐ူနိုင္းနိုင္ငံသည္ ASEAN အလွည့္က်ဥကၠ႒ တာဝ

န္ထမ္းေဆာင္ေနေသာ နိုင္ငံျဖစ္သည္။ ASEAN အဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံမ်ားက ျပဳစုထားသည့္ အထူးကိုယ္စာလွယ္ေလာင္းမ်ား စာရင္းကို စဥ္းစားရန္ ေပးအပ္ခဲ့သည္။ ထို

အထူးသံတမန္ေလာင္းမ်ားအနက္ စဥ္းစားရန္ အေကာင္းဆုံး ႏွစ္ဦးေပၚေပါက္လာသည္။ အင္ဒိုနီးရွား နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးေဟာင္းဟက္ဆန္ ဝီရာယုဒႏွင့္ ထိုင္း

ဒုတိယ နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေဟာင္း ဗီရာဆက္ ဖူထရာကူ တို႔ျဖစ္သည္။

ASEAN ဥကၠဌက တစုံတရာ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုျခင္းမျပဳေသာ္လည္း ေနျပည္ေတာ္ ခရီးစဥ္အၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံသည္ အေတြ႕အၾကဳံႏွင့္ ကၽြမ္းက်င္မႈအရ ဗီရာဆက္ကို

ပိုမိုလိုလားသည္ဟု စကၤာပူတြင္ သတင္းမ်ားထြက္ေပၚလာသည္။ သူသည္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားအလယ္က ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ ထိုင္းသံအမတ္ အျဖစ္တာဝန္ယူဖူးသည္။

ထိုသတင္းေၾကာင့္ ဟက္ဆန္ကို ေထာက္ခံသည့္ အင္ဒိုနီးရွားတြင္ မ်က္ခုံးပင့္စရာျဖစ္ရသည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံ ခ်ဳံခ်င့္တြင္ ဇြန္လ ၈ ရက္ေန႔က က်င္းပသည့္ တ႐ုတ္- ASEAN အထူးအစည္းအေဝး၏ သီျခားအစည္းအေဝးတခုတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံအေျခအေနကို

ASEAN နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးမ်ား ေဆြးေႏြးေသာအခါ စစ္ေကာင္စီ နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဦးဝဏၰေမာင္လြင္က ေနျပည္ေတာ္သည္ ဗီရာဆက္ကို အထူးသံတမန္အျဖ

စ္ ေထာက္ခံေၾကာင္းေျပာသည္။ သို႔ေသာ္ အင္ဒိုနီးရွား နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ရက္နို မာဆူဒီက ဟက္ဆန္ ကိုခန္႔အပ္ေရးကိုသာ ဆက္လက္တြန္းအားေပးသည္။

ASEAN သတင္းရင္းျမစ္အမ်ားအျပား၏ အဆိုအရ မေလးရွားနိုင္ငံကလည္း ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ အထူးသံတမန္ေဟာင္း တဦးျဖစ္သူ ဝါရင့္မေလးရွား သံတမန္ ရာဇ

လီ အစၥေမးလ္အမည္ကို တင္သြင္းၿပီး အေျခအေနကို ပိုမိုရႈပ္ေထြးေစသည္ဟု ဆိုသည္။

ASEAN အထူးသံတမန္သည္ လူတဦးတေယာက္ မျဖစ္သင့္ဘဲ တာဝန္အမ်ိဳးမ်ိဳးယူၾကမည့္ သံတမန္အဖြဲ႕တဖြဲ႕ျဖစ္သင့္သည္ဆိုသည့္ ထိုင္းနိုင္ငံက ယူဆသည္။

ASEAN အထူးသံတမန္သည္ လူတဦးတေယာက္ မျဖစ္သင့္ဘဲ တာဝန္အမ်ိဳးမ်ိဳးယူၾကမည့္ သံတမန္အဖြဲ႕တဖြဲ႕ျဖစ္သင့္သည္ဆိုသည့္ ထိုင္းနိုင္ငံ၏ အယူအဆကို အ

ထက္ပါ သီးျခားအစည္းအေဝးတြင္ပင္ ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးၾကသည္ဟု ဆိုသည္။ အဆိုျပဳခ်က္သစ္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ထိုကိစၥကို ဆုံးျဖတ္ခ်က္မခ်မီ စ

စ္ေကာင္စီလက္ခံရန္ လိုေၾကာင္း ဦးဝဏၰေမာင္လြင္က ထိုအစည္းအေဝးတြင္ ေျပာၾကားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အထူးသံတမန္ခန္႔အပ္ေရးသည္ ပိုမိုေႏွာင့္ေႏွးသြားၿပီး

ASEAN ဥကၠ႒သည္ အသင့္ေတာ္ဆုံး အထူးကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း မည္သူျဖစ္သင့္သည္ကို ထပ္မံစဥ္းစားရသည္။ ေနာက္ဆုံးတြင္ မည္သို႔ေရွ႕ဆက္မည္ႏွင့္ ပတ္

သက္သည့္ မည္သည့္ဘုံသေဘာတူညီခ်က္မၽွ မရေပ။

ခ်ဳံခ်င့္အစည္းအေဝးသည္ အထူးသံတမန္ ေရြးခ်ယ္မႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ASEAN ႏွင့္ေနျပည္ေတာ္အၾကားတြင္သာမက ASEAN အဖြဲ႕ဝင္မ်ား အၾကားတြင္ပါ ရွည္ၾ

ကာေသာ အားၿပိဳင္မႈကိုျဖစ္ေစသည္။ ထိုအားၿပိဳင္မႈတေလၽွာက္လုံးတြင္ ASEAN ဥကၠ႒သည္ ထိုကိစၥတြင္ ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ ရွိေသာ္လည္း ASEAN အဖြဲ႕ဝင္မ်ား၏ မ

ည္သည့္ သုံးသပ္ခ်က္ကိုမၽွ ပယ္ခ်ရန္ စိတ္ထက္သန္ျခင္း မရွိေပ။ ထိုအခ်က္သည္လည္း အထူးသံတမန္ေရြးခ်ယ္ေရးကို ေႏွာင့္ေႏွးေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားအန

က္ တခုျဖစ္ေနသည္။

အေျခအေနကို ပိုမိုရႈပ္ေထြးသြားေစသည္မွာ ဇြန္လေႏွာင္းပိုင္းႏွင့္ ဇူလိုင္လအေစာပိုင္းမ်ားတြင္ ASEAN ဥကၠ႒သည္ ရာမာဒန္ ဥပုသ္အစဥ္အလာမ်ားကို ေစာင့္ထိ

န္းေနျခင္းႏွင့္ စက္မႈထိပ္သီး ၇ နိုင္ငံႏွင့္ စက္မႈထိပ္သီးနိုင္ငံ ၂၀ အစည္းအေဝးမ်ားကို တက္ေရာက္ရျခင္း ျဖစ္သည္။

ဇူလိုင္လ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ ASEAN နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးမ်ားသည္ ASEAN-အေမရိကန္ ဝန္ႀကီးအဆင့္ အထူးအစည္းအေဝး၏ သီးျခားအစည္းအေဝးတြင္ ထပ္မံေ

တြ႕ဆုံၾကသည္။ ASEAN အထူးသံတမန္ ေရြးခ်ယ္ေရးကို ထပ္မံေဆြးေႏြးၾကၿပီး ထိုသို႔ေဆြးေႏြးရာတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံပါဝင္ျခင္း မရွိေတာ့ေပ။ ထိုအခါတြင္မူ ၎တို႔က

အာရီဝမ္သည္ ASEAN ၏ အထူးကိုယ္စားလွယ္ရာထူးကို တာဝန္ယူမည္ဟု သေဘာတူလိုက္ၾကသည္။

အဆင့္ျမင့္သတင္းရင္းျမစ္တခု၏ အဆိုအရ ASEAN ဥကၠ႒ အေနျဖင့္ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ရန္ လြယ္ကူေစေရး ထိုင္းနိုင္ငံက ဗီရာဆက္၏ အမည္ကို ျပန္လည္႐ုတ္

သိမ္းရန္ ထိုအစည္းအေဝးတြင္ ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည္ဟုဆိုသည္။ အာရီဝန္ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ဘုံသေဘာတူညီခ်က္ရေသာအခါ ရက္နိုကလည္းေနာက္ဆုံးတြင္ အေ

လၽွာ့ေပးၿပီး ဘ႐ူနိုင္းနိုင္ငံသည္ အထူးသံတမန္အဖြဲ႕ကို ဦးေဆာင္သူ ႐ုတ္တရက္ျဖစ္သြားၿပီး ဟက္ဆန္၊ ဗီရာဆက္ႏွင့္ ရာဇလီတို႔က အႀကံေပးမ်ားအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ၾ

ကမည္ျဖစ္သည္။ ထို ၃ ဦးကလည္း ထိုအဆိုျပဳခ်က္ကို လက္ခံၾကသည္။ ထို႔အျပင္ လာမည့္ ASEAN ဥကၠ႒ျဖစ္ေသာ ကေမၻာဒီးယားနိုင္ငံမွ အဆင့္ျမင့္ သံတမန္တဦး

လည္း ပါဝင္ဦးမည္ျဖစ္သည္။

ေနာက္ဆုံးတြင္ ဘ႐ူနိုင္းနိုင္ငံသည္ အထူးသံတမန္အဖြဲ႕ကို ဦးေဆာင္သူ ႐ုတ္တရက္ျဖစ္သြားၿပီး ဟက္ဆန္၊ ဗီရာဆက္ႏွင့္ ရာဇလီတို႔က အႀကံေပးမ်ားအျဖစ္ ေဆာင္

ရြက္ၾကမည္ျဖစ္သည္။ လာမည့္ ASEAN ဥကၠ႒ျဖစ္ေသာ ကေမၻာဒီးယားနိုင္ငံမွ အဆင့္ျမင့္ သံတမန္တဦးလည္း ပါဝင္ဦးမည္ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ယခုအပတ္ ASEAN အစည္းအေဝးမက်င္းပမီ ၂ ရက္အလိုတြင္ ျမန္မာ စစ္ေခါင္းေဆာင္က ဗီရာဆက္ကို ပိုမိုႏွစ္သက္ေၾကာင္း ေျပာၾကားၿပီး ASEAN ၏

အဆိုျပဳခ်က္သစ္သည္ ေရွ႕ဆက္ရန္ မျဖစ္နိုင္သည့္ အဆိုျပဳခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားလိုက္သည္။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ဆုံးတြင္ အာရီဝန္သည္ ASEAN အထူးသံတမ

န္အဖြဲ႕ကို ဦးေဆာင္မည္ ဆိုသည္ကို ျမန္မာနိုင္ငံက လက္ခံလိုက္သည္။ ယခုအခါ အာရီဝန္ ဦးေဆာင္ေစမည့္ အဖြဲ႕က အိမ္ေစာင့္အစိုးရဖြဲ႕ၿပီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူးယူ

ထားေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လွိုင္ကို မည္သို႔မည္ပုံ ဆက္ဆံမည္မွာ စိတ္ဝင္စားစရာ ျဖစ္သည္။

တနလၤာေန႔ အစည္းအေဝးတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ ASEAN အေပၚ တင္းမာေသာ သေဘာထားျပသည္။ အထူးသျဖင့္ ထိုေန႔က ထုတ္ျပန္ရန္ စီစဥ္ထားသည့္ ပူးတြဲေၾ

ကညာခ်က္ မူၾကမ္းေရးဆြဲေရးတြင္ တင္းမာေသာ သေဘာထားရွိေသာေၾကာင့္ ထပ္မံေႏွာင့္ေႏွးရျပန္သည္။ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ ဖမ္းဆီးထားသည့္ ေဒၚေအာင္

ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ နိုင္ငံျခားသားမ်ားအပါအဝင္ နိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားအားလုံးကို လႊတ္ေပးရန္ကတိကို ASEAN အဖြဲ႕ဝင္မ်ားက ျမန္မာထံမွ ရယူလိုသည္။ ထို႔အျပ

င္ ျမန္မာအက်ပ္အတည္းေျဖရွင္းေရးအတြက္ ဧၿပီလက သေဘာတူထားသည့္ ASEAN ဘုံသေဘာတူညီခ်က္ ၅ ခ်က္ကို အလၽွင္အျမန္ႏွင့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေ

ကာင္အထည္ေဖၚေရးေတာင္းဆိုသည့္ စာေၾကာင္း တေၾကာင္းကိုလည္း ေၾကညာခ်က္တြင္ ထည့္သြင္းလိုၾကသည္။

ASEAN ၏ အားထုတ္မႈမ်ားအေပၚ ေနျပည္ေတာ္၏ တုံ႔ျပန္မႈကို စိတ္ပ်က္ေၾကာင္းလည္း သတင္းရင္းျမစ္မ်ားက ဆိုသည္။ ASEAN ဥကၠ႒က ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္ အ

ဆက္ျဖတ္မည့္ စာေၾကာင္းတေၾကာင္းထည့္ရန္ပင္ ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

ျမန္မာစစ္ေကာင္စီႏွင့္ ၆ လၾကာ ထိေတြ႕ဆက္ဆံၿပီးေနာက္ ASEAN ဥကၠ႒သည္ သက္ဆိုင္သူအားလုံး၏ ယုံၾကည္မႈကို ရလိုေသာေၾကာင့္ လိုအပ္ေသာ သင့္တင့္သ

ည့္ သတိျဖင့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်သည္။ လက္ရွိအက်ပ္အတည္းကို အဆုံးသတ္ရန္ ASEAN ၏ အားထုတ္မႈမ်ားအေပၚ ေနျပည္ေတာ္၏ တုံ႔ျပန္မႈကို စိတ္ပ်က္ေၾကာ

င္းလည္း သတင္းရင္းျမစ္မ်ားက ဆိုသည္။ ASEAN ဥကၠ႒က ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္ အဆက္ျဖတ္မည့္ စာေၾကာင္းတေၾကာင္းထည့္ရန္ပင္ ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

ASEAN နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးမ်ားသည္ အာရီဝန္၏ ေခါင္းေဆာင္မႈကို အလၽွင္အျမန္အတည္ျပဳၿပီး ဘုံသေဘာတူညီခ်က္ ၅ ခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖၚရန္ ဆက္

လက္လုပ္ေဆာင္မည္ဟု ေမၽွာ္လင့္ရသည္။ အထူးသျဖင့္ နိုင္ငံတြင္ေပၚေပါက္ေနသည့္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အက်ပ္အတည္းကို ေျဖရွင္းရန္ ASEAN အဖြဲ႕တဖြဲ႕ကို ေျ

မျပင္သို႔ေစလႊတ္ေရးကို လုပ္ကိုင္မည္ဟု ေမၽွာ္လင့္ရသည္။ ထိုလူသားခ်င္းစာနာမႈအက်ပ္အတည္းမွာ က်န္းမာေရးစနစ္ၿပိဳလဲၿပီး ကိုဗစ္နိုင္တင္း ကူးစက္မႈ ျမင့္မားေ

နေသာေၾကာင့္ ပိုမိုဆိုးရြားေနသည္။

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *